คนทำงานออฟฟิศ โปรแกรมเมอร์ หรือครีเอเตอร์ที่ใช้แป้นคีย์บอร์ดและเมาส์ต่อเนื่องหลายชั่วโมงต่อวัน เคยมีอาการชายุบยิบคล้ายเข็มทิ่มที่ปลายนิ้วชี้ นิ้วกลาง หรือครึ่งซีกของนิ้วนางบ้างไหมครับ?
ในทางสรีรวิทยาและกายวิภาคศาสตร์ (Clinical Anatomy) อาการชามือเหล่านี้ไม่ใช่เพียงแค่ความเมื่อยล้าปกติ แต่เป็นสัญญาณเตือนเด่นชัดของ โรคกลุ่มอาการอุโมงค์ข้อมือถูกกดทับ หรือ Carpal Tunnel Syndrome (CTS) ครับ!
เกิดอะไรขึ้นในอุโมงค์ข้อมือเมื่อทำงานหนัก?
1. เส้นประสาท Median ถูกกดทับ: ข้อมือของคนเราจะมีช่องอุโมงค์แคบๆ ที่มีทั้งเส้นเอ็นและเส้นประสาทมีเดียน (Median Nerve) วิ่งผ่านเพื่อควบคุมความรู้สึกและการเคลื่อนไหวของนิ้วมือ เมื่อเรากระดกข้อมือหรือเกร็งพิมพ์งานนานๆ เส้นเอ็นรอบๆ จะเกิดการอักเสบและบวมตัวขึ้นจนไปเบียดทับเส้นประสาทนี้โดยตรง
2. อาการชารบกวนตอนกลางคืน: เมื่อเส้นประสาทถูกบีบรัด อัตราไหลเวียนโลหิตในระบบประสาทจะลดลง ก่อให้เกิดอาการชาลามไปตามปลายนิ้วมือ และมักมีอาการรุนแรงขึ้นจนสะดุ้งตื่นตอนกลางคืนเนื่องจากท่าทางการนอนที่เผลอหักข้อมือ
3. กล้ามเนื้อเนินนิ้วโป้งฝ่อลีบ (Muscle Atrophy): หากปล่อยให้เส้นประสาทเสียหายเรื้อรังโดยไม่ได้รับการรักษา กระแสประสาทที่ส่งไปเลี้ยงกล้ามเนื้อมือจะเสื่อมถอย ส่งผลให้กล้ามเนื้อเนินฐานนิ้วหัวแม่มือ (Thenar Eminence) ลีบแบนลง แรงบีบมือลดลง และหยิบของร่วงบ่อยๆ
แนวทางปฏิบัติเพื่อถนอมประสาทข้อมือ:
– หมั่นพักยืดเหยียดข้อมือทุกๆ 1 ชั่วโมง โดยทำท่าดันฝ่ามือไปด้านหน้าแล้วดึงปลายนิ้วเข้าหาตัว ค้างไว้ 15 วินาที
– ปรับความสูงของเก้าอี้และโต๊ะทำงานให้ข้อมืออยู่ในแนวราบขนานกับพื้น ไม่หักงอหรือกระดกค้างขณะใช้งานคีย์บอร์ด
– เลือกใช้แผ่นรองข้อมือสรีรศาสตร์เพื่อช่วยยกและรองรับแรงกดทับสะสม
*หมายเหตุ: หากอาการชามือไม่ทุเลาลงหลังการปรับพฤติกรรม หรือเริ่มมีปัญหาหยิบจับแก้วน้ำแล้วหลุดมือ แนะนำให้เข้าพบแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อเพื่อทำการประเมินและตรวจวัดคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้ออย่างปลอดภัยที่สุดครับ
References:
American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS): Carpal Tunnel Syndrome Guidelines / Mayo Clinic: Median Nerve Compression and Hand Atrophy
