เพื่อนครับ เคยสงสัยไหมครับว่า “คอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลก” มีหน้าตาเป็นยังไง? ถ้าคุณกำลังนึกถึงแล็ปท็อปบางๆ หรือเครื่องตั้งโต๊ะเท่ๆ ให้ลืมภาพนั้นไปได้เลยครับ เพราะคอมพิวเตอร์เครื่องแรกที่ชื่อว่า ENIAC มีน้ำหนักถึง 27 ตัน และใหญ่ขนาดที่ต้องใช้ห้องทั้งห้องในการวางเครื่องเดียว! แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าขนาดของมัน คือ “โจทย์ทางธุรกิจ” และ “ความจำเป็น” ที่บีบให้มนุษย์ต้องสร้างมันขึ้นมาครับ
ย้อนกลับไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพสหรัฐฯ มีปัญหาใหญ่ที่แก้ไม่ตก นั่นคือการคำนวณ “วิถีกระสุนปืนใหญ่” ครับ ในสมัยนั้น การจะคำนวณว่าต้องยิงมุมไหน แรงเท่าไหร่ ถึงจะโดนเป้าหมาย ต้องใช้เจ้าหน้าที่ที่เรียกว่า “Computers” (ซึ่งตอนนั้นเป็นชื่อตำแหน่งงานของมนุษย์ ไม่ใช่เครื่องจักร) นั่งดีดลูกคิดและคำนวณด้วยมือ ซึ่งหนึ่งตารางวิถีกระสุนใช้เวลาทำนานถึง 12 วัน! นี่คือ Efficiency Gap หรือช่องว่างทางประสิทธิภาพที่รุนแรงมากในภาวะสงครามครับ
ในปี 1945 จอห์น มอคลีย์ และ เจ. เพรสเปอร์ เอคเคิร์ต สองนักประดิษฐ์จึงสร้าง ENIAC ขึ้นมาเพื่อแก้โจทย์นี้ ผลลัพธ์คือมันสามารถคำนวณวิถีกระสุนที่มนุษย์ต้องใช้เวลา 12 วัน ให้เสร็จได้ภายใน 30 วินาที! นี่ไม่ใช่แค่การทำงานเร็วขึ้นนะครับ แต่มันคือการ “Disrupt” ขีดจำกัดเดิมของมนุษย์ไปอย่างสิ้นเชิง
แต่เรื่องราวที่น่าประทับใจกว่านั้น คือผู้อยู่เบื้องหลังการ “โปรแกรม” เครื่องยักษ์นี้ กลับเป็นกลุ่มผู้หญิง 6 คนที่ถูกเรียกว่า “The ENIAC Six” พวกเธอต้องวางแผนการเชื่อมต่อสายไฟและสวิตช์นับพันด้วยมือ เพราะสมัยนั้นยังไม่มี “Software” หรือภาษาคอมพิวเตอร์ให้เขียนครับ พวกเธอคือ Software Engineers กลุ่มแรกของโลกที่ไม่มีใครรู้จักชื่อในตอนนั้น
แม้ ENIAC จะเกิดมาเพื่อสงคราม แต่หลังจบศึก วิสัยทัศน์ของผู้ออกแบบไม่ได้หยุดอยู่แค่นั้น พวกเขามองเห็นว่า “เครื่องจักรคำนวณ” นี้สามารถนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ พยากรณ์อากาศ ไปจนถึงการออกแบบระเบิดไฮโดรเจนและงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ นี่คือจุดเริ่มต้นที่เปลี่ยน “ข้อมูล” ให้กลายเป็น “อำนาจ” และปูทางไปสู่บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่อย่าง IBM ในเวลาต่อมาครับ
บทเรียนจากเรื่องนี้คือ นวัตกรรมที่ยิ่งใหญ่มักเกิดจาก “ความจำเป็นที่เร่งด่วนที่สุด” แต่สิ่งที่ทำให้มันยั่งยืนคือการมองให้ออกว่า พลังของเทคโนโลยีนั้นจะสามารถนำไปประยุกต์ใช้ (Pivot) เพื่อแก้ปัญหาอื่นๆ ในสเกลที่ใหญ่กว่าเดิมได้อย่างไรนั่นเองครับ
References:
University of Pennsylvania: The Birth of ENIAC
Computer History Museum: ENIAC and the First Computers
The New York Times: The Women Behind ENIAC
