ย้อนกลับไปช่วงต้นศตวรรษที่ 18 เหมืองถ่านหินในอังกฤษเจอปัญหาน้ำท่วมเหมือง โธมัส นิวโคเมน สร้างเครื่องจักรบรรยากาศสำเร็จ แต่มันสูญเสียพลังงานถึง 99%
จนถึงปี 1765 เจมส์ วัตต์ (James Watt) อุดรอยรั่วนี้ ทำให้ประสิทธิภาพเครื่องจักรพุ่งสูงขึ้น 4 เท่า! แต่เทคโนโลยีที่ดีแค่ไหน ถ้าขาด ‘กลยุทธ์ธุรกิจ’ ก็เกิดยากครับ
จุดพลิกผันคือตอนที่ แมทธิว โบลตัน นายทุนวิสัยทัศน์ไกล เข้ามาร่วมก่อตั้งบริษัท Boulton & Watt สิ่งที่พวกเขาสร้างไม่ใช่แค่เครื่องจักร แต่คือ ‘โมเดลการตั้งราคา’ ที่คล้ายกับระบบ Subscription ในยุคนี้
พวกเขาไม่ขายเครื่องจักรแพงๆ แต่ยื่นข้อเสนอว่า: “ติดตั้งให้ในราคาถูก แต่ขอแบ่ง 1 ใน 3 ของค่าถ่านหินที่ประหยัดได้ในทุกๆ ปี”
นี่คือกลยุทธ์ Value-Based Pricing ที่ทำให้เจ้าของเหมืองตัดสินใจซื้อง่ายดาย ปลดแอกข้อจำกัดแรงงาน และจุดระเบิด ‘การปฏิวัติอุตสาหกรรม’ สเกลความเจริญไปทั่วโลกครับ
ในยุค AI ที่เทคโนโลยีเติบโตก้าวกระโดดแบบนี้ เพื่อนๆ คิดว่าอุตสาหกรรมไหนที่กำลังรอ “โมเดลธุรกิจ” เข้ามาพลิกโฉมเหมือนในอดีตบ้างครับ? แลกเปลี่ยนมุมมองกันได้เลย
🔍 Sources: Britannica, BBC History, The Most Powerful Idea in the World (Rosen, 2010)
