เพื่อนครับ… ลองจินตนาการว่ามีคุกกี้อยู่สองโหล โหลแรกมี 10 ชิ้น ส่วนอีกโหลเหลือเพียง 2 ชิ้น ทั้งที่เป็นคุกกี้ชนิดเดียวกัน! คุณคิดว่าคุกกี้โหลไหนจะดูน่ากินกว่ากัน? ปี 1975 นักจิตวิทยา สตีเฟน วอร์เชล (Stephen Worchel) และคณะ ได้ทดลองเรื่องนี้จริง ๆ ครับ ผลพบว่า ผู้เข้าร่วมประเมินคุกกี้ที่มีเพียง 2 ชิ้นว่าน่าปรารถนามากกว่าคุกกี้ที่มี 10 ชิ้น
แต่ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ… คุกกี้ที่เคยมี 10 ชิ้น แล้วลดลงเหลือ 2 ชิ้น กลับได้รับการประเมินสูงกว่าคุกกี้ที่มี 2 ชิ้นมาตั้งแต่แรก! โดยเฉพาะเมื่อรู้ว่าจำนวนลดลงเพราะมีคนต้องการมาก นี่คือ Scarcity Effect หรืออิทธิพลของความขาดแคลน ครับ เมื่อเรารู้สึกว่าสิ่งใดมีจำนวนจำกัด เราอาจมองว่าสิ่งนั้นมีคุณค่ามากขึ้น ทั้งที่ตัวสินค้าไม่ได้เปลี่ยนแปลงเลย!ลองนึกถึงป้าย “Limited Edition” หรือ “เหลือเพียง 2 ชิ้นสุดท้าย”
บางครั้งสิ่งที่ทำให้เรารีบซื้อ อาจไม่ใช่ความจำเป็น แต่เป็นความกลัวว่าจะพลาดโอกาสครอบครองมัน งานวิเคราะห์วิจัย 131 เรื่อง ที่ตีพิมพ์ใน Journal of Retailing ปี 2022 ก็พบว่า การสื่อสารเรื่องความขาดแคลนสามารถเพิ่มความตั้งใจซื้อได้ แม้ผลจะแตกต่างกันตามสินค้าและวิธีสื่อสาร แต่ไม่ได้หมายความว่าของทุกอย่างที่มีน้อยจะขายดีเสมอไปนะครับ! ครั้งต่อไปที่เห็นป้าย “เหลือไม่กี่ชิ้นสุดท้าย” ลองถามตัวเองดูครับว่า… เราอยากได้สินค้านั้นจริง ๆ หรือแค่กลัวว่าจะไม่ได้มันมา?
Sources
Worchel, Lee & Adewole (1975) — Effects of Supply and Demand on Ratings of Object Value
Barton, Zlatevska & Oppewal (2022) — Scarcity Tactics in Marketing: A Meta-Analysis
Ladeira et al. (2023) — A Meta-Analysis on the Effects of Product Scarcity



