เพื่อนครับ… เคยไหมครับ ตื่นนอนตอนเช้า พอวางเท้าลงพื้นแล้วก้าวเดิน… เจ็บจี๊ดที่ส้นเท้า เหมือนกำลังเหยียบตะปู! แต่พอเดินไปสักพัก อาการกลับค่อย ๆ ดีขึ้น จนบางคนคิดว่าเดี๋ยวก็คงหายเอง
รู้ไหมครับว่า อาการแบบนี้อาจเป็นสัญญาณของ โรครองช้ำ หรือ Plantar Fasciitis ใต้ฝ่าเท้าของเรามีแถบเนื้อเยื่อหนาที่เรียกว่า Plantar Fascia พาดจากกระดูกส้นเท้าไปทางโคนนิ้วเท้า ทำหน้าที่ช่วยพยุงอุ้งเท้าและรับแรงขณะเดิน
เมื่อเนื้อเยื่อนี้ได้รับแรงซ้ำ ๆ มากเกินไป อาจเกิดการระคายเคืองและเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อจนทำให้เจ็บปวดได้ แล้วทำไมถึงเจ็บมากตอนก้าวแรกหลังตื่นนอน? เพราะหลังจากพักเท้าอยู่นาน เนื้อเยื่อใต้ฝ่าเท้าอาจตึงขึ้น เมื่อเริ่มลงน้ำหนักและยืดออกในก้าวแรก จึงกระตุ้นอาการปวดบริเวณส้นเท้า พอเดินไปสักพัก อาการอาจทุเลาลง แต่ไม่ได้หมายความว่าเนื้อเยื่อหายเป็นปกติแล้วนะครับ
ภาวะนี้พบได้ในคนที่ต้องยืนหรือเดินนาน วิ่งมากขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือสวมรองเท้าที่รองรับฝ่าเท้าไม่เหมาะสม แล้วควรดูแลอย่างไร? เริ่มจากลดกิจกรรมที่ทำให้ปวด เลือกรองเท้าที่รองรับส้นเท้าและอุ้งเท้า และค่อย ๆ ยืดกล้ามเนื้อน่องกับเนื้อเยื่อใต้ฝ่าเท้าอย่างเหมาะสม การประคบเย็นก็อาจช่วยบรรเทาอาการปวดได้ครับ
แต่ถ้าเจ็บมาก เดินลำบาก หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังดูแลตัวเอง ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ โดยเฉพาะหากมีอาการชาหรือสูญเสียความรู้สึกที่เท้า เพราะอาการเจ็บส้นเท้า ไม่ใช่ทุกกรณีจะเป็นรองช้ำ และบางครั้งความเจ็บปวดเล็ก ๆ ในก้าวแรก อาจเป็นสัญญาณที่ร่างกายกำลังบอกให้เราหันมาดูแลเท้ามากขึ้นครับ
Sources
Mayo Clinic — Plantar Fasciitis: Symptoms and Causes
NHS — Plantar Fasciitis
AAOS — Plantar Fasciitis and Bone Spurs
Cambridge University Hospitals — Plantar Fasciitis
Mayo Clinic — Diagnosis and Treatment


