อเล็กซานเดอร์ เฟลมมิง (Alexander Fleming) นักแบคทีเรียวิทยาชาวสกอตแลนด์ ผู้ค้นพบเพนิซิลลินจากเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด เพื่อนครับ… เคยไหมครับ เวลาทดลองอะไรสักอย่างแล้วเกิดข้อผิดพลาด เรามักจะรีบทิ้งมันไป แล้วเริ่มต้นใหม่
แต่ในปี 1928 ที่โรงพยาบาลเซนต์แมรี กรุงลอนดอน เฟลมมิงกลับสังเกตเห็นสิ่งผิดปกติในจานเพาะเชื้อแบคทีเรียใบหนึ่ง มันมีเชื้อราปนเปื้อนอยู่! แต่สิ่งที่ทำให้เขาประหลาดใจคือ บริเวณรอบเชื้อรากลับไม่มีแบคทีเรียเจริญเติบโต ทั้งที่ส่วนอื่นของจานยังมีแบคทีเรียอยู่ แทนที่จะโยนจานทดลองทิ้ง เฟลมมิงกลับตั้งคำถามว่า… ทำไมเชื้อราถึงหยุดการเจริญเติบโตของแบคทีเรียได้? เขาจึงศึกษาต่อและพบว่า เชื้อราชนิดนี้ผลิตสารที่ยับยั้งแบคทีเรียบางชนิดได้ ก่อนตั้งชื่อสารนั้นว่า เพนิซิลลิน (Penicillin) แต่การค้นพบครั้งนี้ยังไม่ใช่ยาที่พร้อมรักษาคนไข้นะครับ!
เพราะการแยกสารให้บริสุทธิ์และผลิตในปริมาณเพียงพอยังเป็นเรื่องยาก จนกระทั่งช่วงปลายทศวรรษ 1930 โฮเวิร์ด ฟลอเรย์ (Howard Florey) และ เอิร์นสต์ เชน (Ernst Chain) พร้อมทีมวิจัยที่ออกซ์ฟอร์ด นำผลงานมาต่อยอดจนพัฒนาเป็นยาที่ใช้รักษาผู้ป่วยได้
ต่อมาเพนิซิลลินถูกผลิตในปริมาณมากช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และทั้งสามได้รับรางวัลโนเบลร่วมกันในปี 1945 จากจานเพาะเชื้อที่ปนเปื้อน… กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของหนึ่งในความก้าวหน้าสำคัญของวงการแพทย์ เรื่องของเฟลมมิงทำให้เห็นว่า ความบังเอิญอาจนำโอกาสมาให้ แต่ความช่างสังเกตและความสงสัยต่างหาก ที่ช่วยให้เรามองเห็นคุณค่าของมัน เพราะบางครั้ง สิ่งที่ดูเหมือนความผิดพลาดในวันนี้ อาจเป็นจุดเริ่มต้นของคำตอบที่เราคาดไม่ถึงก็ได้ครับ
Sources
PBS — Alexander Fleming: A Science Odyssey
Nobel Prize — Alexander Fleming, Nobel Lecture (1945)
Science History Institute — Alexander Fleming
American Chemical Society — Discovery and Development of Penicillin
University of Oxford — The Discovery of Penicillin



